همه ما میدانیم که هنگام حضور در اینترنت، فعالیتهایمان ردیابی میشود. کافی است تنها پنج دقیقه به دنبال خرید مبلمان باغی یا هر محصول دیگری در اینترنت بگردید تا تبلیغات همان کالا برای هفتهها یا حتی ماهها در وبسایتها و شبکههای اجتماعی مختلف شما را دنبال کند.
اما شاید بسیاری از کاربران هنوز از میزان واقعی اطلاعاتی که هر بار هنگام اتصال به اینترنت در اختیار وبسایتها قرار میدهند، آگاه نباشند. واقعیت این است که به محض باز شدن یک صفحه، وبسایتها و اپلیکیشنهای تحت وب حجم قابل توجهی از اطلاعات مربوط به دستگاه، مرورگر وب و نحوه پیکربندی سیستم شما را دریافت میکنند؛ اطلاعاتی که حتی بدون ورود به حساب کاربری نیز میتوانند برای شناسایی هویت دیجیتالی شما مورد استفاده قرار گیرند.
وبسایت Since You Arrived دقیقا با همین هدف طراحی شده است؛ سایتی که پرده از این فرآیند برمیدارد و به شما نشان میدهد مرورگر وب چه اطلاعاتی را در همان لحظات ابتدایی ورود به یک وبسایت در اختیار آن قرار میدهد و این دادهها چه چیزهایی را درباره شما فاش میکنند. اگر حفظ حریم خصوصی آنلاین برایتان اهمیت دارد، حتما ارزش دارد که سری به این وبسایت بزنید.
ببینید مرورگر وب شما چه اطلاعاتی ثبت میکند
پس از ورود به وبسایت Since You Arrived با پنج بخش مختلف روبهرو خواهید شد که هرکدام اطلاعات متفاوتی درباره شما، دستگاهتان و نحوه اتصال شما به اینترنت نمایش میدهند.
البته این موضوع به آن معنا نیست که تمام وبسایتهایی که روزانه از آنها بازدید میکنید، همه این اطلاعات را ثبت میکنند؛ اما تمامی این دادهها در دسترس هستند و در صورت نیاز میتوانند برای ایجاد یک شناسه منحصربهفرد از کاربر مورد استفاده قرار گیرند.
این وبسایت اطلاعات را در قالب پنج بخش یا Volume ارائه میکند که مهمترین قسمت آن برای علاقهمندان به حریم خصوصی، Volume IV است.
در این بخش، مرورگر وب بهتدریج تمام اطلاعاتی را که درباره شما میداند نمایش میدهد و با اسکرول کردن صفحه میتوانید جزئیات بیشتری را مشاهده کنید. فهرست اطلاعات از موقعیت جغرافیایی تقریبی شما که توسط شرکت ارائهدهنده اینترنت (ISP) گزارش میشود آغاز شده و سپس نوع مرورگر وب، سیستمعامل و مشخصات نرمافزاری دستگاه را نمایش میدهد.
در کنار این اطلاعات، نکات فنی جالبی نیز وجود دارد که شاید تاکنون به آنها توجه نکرده باشید. برای مثال، آیا میدانستید دستگاه شما معمولا پیش از آنکه یک صفحه وب به طور کامل بارگذاری شود، منطقه زمانی (Time Zone) خود را در اختیار وبسایت قرار میدهد؟
علاوه بر این، دادههای دیگری نیز معمولا در همان ثانیههای ابتدایی منتقل میشوند؛ از جمله مدل پردازنده گرافیکی (GPU)، میزان شارژ باقیمانده باتری دستگاه، صفحهای که پیش از ورود به سایت فعلی مشاهده کردهاید، مدت زمانی که در صفحه باقی میمانید و اطلاعات متعدد دیگری که شاید هرگز تصور نمیکردید در اختیار وبسایتها قرار بگیرند.
بخش قابل توجهی از این اطلاعات بسیار دقیق و اختصاصی هستند. برای نمونه، این وبسایت درباره دستگاه نویسنده مقاله اعلام کرده است:
“نمایشگر شما دارای وضوح ۱۴۷۰ در ۹۵۶ پیکسل است و محتوا با تراکم دو برابری (2x) رندر میشود؛ موضوعی که تقریبا با اطمینان نشان میدهد از یک نمایشگر مدرن و ردهبالا استفاده میکنید. دستگاه شما تمام این اطلاعات را تنها در چند میلیثانیه ابتدایی اتصال در اختیار وبسایت قرار داده است و هنگام بازدید از صفحات بعدی نیز همین روند دوباره تکرار خواهد شد.”
سایر بخشهای وبسایت هم دیدنی هستند
علاوه بر Volume IV، سایر قسمتهای وبسایت Since You Arrived نیز تجربه جالبی ارائه میکنند.
Volume I مجموعهای از آمارهای لحظهای جهان را نمایش میدهد؛ از تعداد تولدها و مرگومیرها گرفته تا تعداد آهنگهایی که در سرویسهای استریم پخش شدهاند، تعداد سوالاتی که از هوش مصنوعی پرسیده شده و حتی تعداد افرادی که در همان لحظه دست یکدیگر را گرفتهاند. در Volume II اطلاعاتی درباره آخرین غروب خورشید در منطقه جغرافیایی شما نمایش داده میشود.
Volume III نیز یکی از کشفیات علمی انجامشده در نزدیکی محل زندگی شما را معرفی میکند. برای نویسنده مقاله، نتیجه نمایش داده شده مربوط به گونهای از تریلوبیتها با نام Lotagnostus بوده است.
در نهایت، Volume V دورترین نقطه کره زمین نسبت به موقعیت فعلی شما و همچنین سایر افرادی که همزمان در این وبسایت حضور دارند را محاسبه و نمایش میدهد.
چگونه از حریم خصوصی خود محافظت کنیم؟
وبسایتها با ترکیب همین اطلاعات ظاهرا ساده میتوانند تشخیص دهند که شما همان فردی هستید که از وبسایتهای مختلف بازدید میکند؛ حتی اگر هیچگاه نام خود را وارد نکرده باشید یا وارد هیچ حساب کاربری نشده باشید. این روش که با عنوان Browser Fingerprinting یا اثر انگشت مرورگر شناخته میشود، امروزه یکی از مهمترین روشهای شناسایی کاربران در فضای وب است.
اگرچه متوقف کردن کامل این نوع جمعآوری اطلاعات تقریبا غیرممکن است، اما روشهای مختلفی برای محدود کردن آن وجود دارد.
یکی از مهمترین پیشنهادها استفاده از سرویسهای VPN است. شبکه خصوصی مجازی شما را به طور کامل در اینترنت ناشناس نمیکند، اما آدرس IP واقعی، موقعیت جغرافیایی و تا حد زیادی منطقه زمانی شما را از دید وبسایتها پنهان میکند. علاوه بر این، VPN مزایای امنیتی دیگری نیز ارائه میدهد. البته اگر هدف اصلی مقابله با اثر انگشت مرورگر باشد، بهتر است موقعیت مجازی انتخابشده را هر چند وقت یکبار تغییر دهید.
راهکار بعدی، انتخاب یک مرورگر وب مناسبتر است.
برای مثال، Mozilla Firefox یکی از جدیترین رویکردها را در زمینه مقابله با ردیابی کاربران دنبال میکند. این مرورگر وب از فناوریهای داخلی ضد اثر انگشت مرورگر استفاده میکند که بخشی از اطلاعات را از دید وبسایتها مخفی کرده و برخی دادهها را نیز به صورت تصادفی تغییر میدهد تا شناسایی کاربران دشوارتر شود.
اگر حفظ حریم خصوصی برایتان در بالاترین اولویت قرار دارد، استفاده از Tor Browser گزینه مناسبتری خواهد بود.
این مرورگر وب امکانات محافظتی بیشتری نسبت به فایرفاکس ارائه میدهد و اطلاعاتی که به وبسایتها ارسال میشوند را تا حد امکان یکسانسازی یا مبهم میکند. علاوه بر این، اتصال اینترنتی شما از طریق چندین گره مختلف در شبکه Tor انجام میشود که هویت و موقعیت مکانی واقعی شما را بسیار بهتر از VPN مخفی میکند؛ هرچند این روش معمولا باعث کاهش سرعت اینترنت خواهد شد.
استفاده از حالت Incognito یا مرور خصوصی مرورگر وب نیز میتواند تا حدی مفید باشد. این حالت باعث میشود اطلاعات کمتری روی دستگاه شما ذخیره شود و وبسایتها نتوانند برخی دادههای محلی را ثبت یا بازیابی کنند. البته نباید تصور کرد که حالت ناشناس، شما را کاملا غیرقابل ردیابی میکند؛ زیرا محدودیتهای مشخصی دارد، اما در هر صورت نسبت به حالت عادی انتخاب بهتری محسوب میشود.
نکته جالب اینکه مرورگر Tor اساسا نیازی به حالت Incognito ندارد، زیرا تقریبا تمام فعالیتهای آن به صورت پیشفرض در محیطی مشابه مرور خصوصی انجام میشود.
در نهایت، تنظیمات مربوط به حریم خصوصی در سرویسها و پلتفرمهای مختلف نیز میتواند نقش مهمی در کاهش میزان اطلاعات جمعآوریشده داشته باشد. برای مثال، کاربران گوگل میتوانند شخصیسازی تبلیغات را غیرفعال کنند یا سابقه فعالیت خود را حذف کنند. اگرچه این اقدامات بیشتر به حفظ حریم خصوصی کلی حساب کاربری مربوط میشوند و تأثیر مستقیمی بر اطلاعاتی که مرورگر وب در همان لحظه ورود به یک وبسایت ارسال میکند ندارند، اما در مجموع میتوانند ردپای دیجیتالی شما را تا حد زیادی کاهش دهند.
در نهایت باید پذیرفت که هیچ راهکاری نمیتواند شما را به طور کامل از دید وبسایتها پنهان کند، اما انتخاب یک مرورگر وب امن، استفاده از VPN، بهرهگیری از مرورگر Tor در مواقع حساس و مدیریت صحیح تنظیمات حریم خصوصی، میتواند میزان اطلاعاتی را که هر روز ناخواسته در اختیار اینترنت قرار میدهید، به شکل قابل توجهی کاهش دهد.